معرفی و تحلیل دیدگاههای نقدی ادوارد سعید بر چالشهای بنیادین ادبیات تطبیقی
نویسنده: تورج زینی وند
ادوارد سعید که از او بهعنوان «پدیده»ای در جهان اندیشه یا «آگاهی انتقاد معاصر» یاد کردهاند، دانشآموختة رشتة ادبیات تطبیقی از دانشگاه هاروارد است. دیدگاههای نقدی این نویسندة عرب مسیحی در باب ادبیات تطبیقی (سیر و تحول آن، قلمرو، اهداف، روش و...) که بهواسطة نقد رویکردهای فرهنگی- سیاسی آن ممتاز است، به مانند دیگر نظریاتش، سرشار از نقد ناسیونالیسم و امپریالیسم غربی است. این نظریهپرداز ادبی اعتقاد دارد ادبیات تطبیقی در نظر و عمل با امپراطوری غربی و امپریالیسم فرهنگی آن در پیوند است و پیدایش مکتبهای گوناگون غربی در این حوزه، بیشتر حاصل رقابت و کشمکش فرهنگی- سیاسی غرب برای گسترش و چیرگی نظام سلطه بر «جغرافیای فرهنگی جهان» است. وی اگرچه ماهیت و دستاوردهای مثبت ادبیات تطبیقی را میستاید، اما نسبت به رویکرد اروپامحوری و امپریالیستی آن به دیدة تردید و انتقاد مینگرد. وی بر این عقیده است که ادبیات تطبیقی در این رویکرد، پدیدهای بینافرهنگی و دانش مورد نیاز برای توجیه قدرت امپریالیسم و حفظ جایگاه امپراتوری آن و نیز ابزاری برای گسترش نظام سلطه بر ملتهای مشرقزمین است. هدف این پژوهش توصیفی- تحلیلی آن است که به معرفی و تبیین چالشهای ادبیات تطبیقی از دیدگاه ادوارد سعید بپردازد.
کلمات کلیدی: واژگان کلیدی: ادوارد سعید؛ ادبیات تطبیقی؛ ناسیونالیسم و امپریالیسم فرهنگی؛ نقد فرهنگی
برای دانلود کل مقاله اینجا کلیک کنید